Wejście Polski do Unii Europejskiej, zmiany na rynku pracy, konieczność dostosowania się do strategii przyjętych przez UE wymusiły również konieczność zmian w polskiej oświacie, w tym w szkolnictwie zawodowym. Niezwykle istotne są również zmiany demograficzne, co objawia się malejącą liczbą młodzieży. Według danych GUS w roku 2005 w Polsce było prawie 1 700 000 młodzieży w wieku 16-18 lat, w 2009 roku około 1 500 000, a prognozy na rok 2020 wskazują na liczbę zaledwie 1 000 000. Mniejsza liczba absolwentów oraz wyjazdy zarobkowe mogą spowodować jeszcze większy brak fachowców.

Kształcenie zawodowe jest drogie, droższe od ogólnego. Koszty szczególnie podnosi szkolenie praktyczne, ale to ono ma decydujący wpływ na kształtowanie umiejętności niezbędnych w każdym zawodzie. Od 1 września 2012 wejdzie w życie nowa podstawa programowa kształcenia w zawodach. Według niej szkolenie praktyczne będzie obejmowało przynajmniej 60% w szkole zasadniczej i 50% w technikum ogólnej liczby godzin przeznaczonych na kształcenie zawodowe. W ramach modernizacji szkolnictwa zawodowego wprowadzono również nową klasyfikację zawodów. Będzie ich mniej, co jest wynikiem połączenia niektórych, a zarazem powstaną nowe zgodne z zapotrzebowaniem współczesnego rynku pracy. Każdy zawód będzie zawierał  jedną, dwie lub trzy kwalifikacje, które będzie można potwierdzać w systemie całorocznych egzaminów zewnętrznych przeprowadzanych w trakcie nauki w szkole. Dyplom będzie jednak przyznawany dopiero po potwierdzeniu wszystkich kwalifikacji w danym zawodzie. Przed szkołami technicznymi oraz ośrodkami szkolenia praktycznego postawione zostały nowe wymagania. Dotyczy to szczególnie opracowania nowych programów nauczania oraz doposażenia pracowni do kształcenia w poszczególnych zawodach tak, aby przygotować ucznia do potwierdzenia nabytych kwalifikacji.

Skutkami zmian w kształceniu zawodowym mają być m. in.: stopniowe nabywanie kwalifikacji zawodowych w trakcie nauki w szkole, podniesienie jakości i skuteczności kształcenia zawodowego w systemie szkolnym i w formach pozaszkolnych, umożliwienie szkołom szybkiego reagowania na potrzeby rynku pracy i dostosowywania oferty edukacyjnej do oczekiwań pracodawców, zapewnienie pracodawcom możliwości wpływania na ofertę i organizację szkolnictwa zawodowego